🇺🇸🇮🇷 အမေရိကန်–အီရန် တင်းမာမှု ပိုမိုမြင့်တက်၊ Hormuz ရေလက်ကြားအရေး ဆွေးနွေးမှု ပျက်ပြား

အမေရိကန်နှင့် အီရန်အကြား စစ်ရေးနှင့် သံတမန်ရေး တင်းမာမှုများသည် ယနေ့အထိ လျော့ကျမလာဘဲ ပိုမိုပြင်းထန်လာနေသည်။ နှစ်နိုင်ငံအကြား ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်ရရှိရန် သတ်မှတ်ထားသည့် ရက် ၆၀ ကြာ ယာယီသဘောတူညီချက်ကာလသည် သဘောတူညီချက်အသစ်မရရှိဘဲ ကုန်ဆုံးသွားခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ Donald Trump က ယနေ့ အီရန်နှင့် လက်ရှိဆွေးနွေးမှုများ မရှိသလို ဆွေးနွေးပွဲအသစ်လည်း စီစဉ်ထားခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်ဘက်က အီရန်အပေါ် ရေကြောင်းပိတ်ဆို့မှုကို ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်နေသည်။ Trump ကတော့ Strait of Hormuz ရေလက်ကြားသည် လည်ပတ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုထားသော်လည်း ရေလမ်းကြောင်းမှ သင်္ဘောသွားလာမှုမှာ ပုံမှန်ထက် အလွန်နည်းပါးနေသည်။

အီရန်ဘက်ကတော့ အခြေအနေကို လုံးဝကွဲပြားစွာ ပြောဆိုထားသည်။ အီရန်၏ ထိပ်တန်းညှိနှိုင်းရေးမှူး Mohammad Bagher Ghalibaf က အမေရိကန်က ဇွန်လတွင် သဘောတူထားသည့် ယာယီသဘောတူညီချက်ပါ အချက်များကို မလိုက်နာသရွေ့ Hormuz ရေလက်ကြားကို ဆက်လက်ပိတ်ထားမည် ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန်၏ တောင်းဆိုချက်များတွင် အီရန်ဆိပ်ကမ်းများအပေါ် ရေကြောင်းပိတ်ဆို့မှု ရုပ်သိမ်းရေး၊ ရေနံပိတ်ဆို့မှုများ ဖြေလျှော့ရေး၊ အေးခဲနေသော အီရန်ပိုင်ဆိုင်မှုများ ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးနှင့် စစ်ရေးခြိမ်းခြောက်မှုများ ရပ်တန့်ရေးတို့ ပါဝင်သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် Hormuz ရေလက်ကြားအနီးတွင် ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်း projectile ထိမှန်ခဲ့ပြီး လူတစ်ဦးသေဆုံးခဲ့ကြောင်း AP က ဖော်ပြထားသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်နှင့် ရေလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထောက်ပံ့ရေးအပေါ် စိုးရိမ်မှုများ ပိုမိုမြင့်တက်လာသည်။

Hormuz ရေလက်ကြားသည် ကမ္ဘာ့ရေနံကုန်သွယ်ရေးအတွက် အလွန်အရေးကြီးသော ရေလမ်းကြောင်းဖြစ်သည့်အတွက် အမေရိကန်–အီရန် အငြင်းပွားမှု ပိုမိုကြာရှည်လာပါက ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ဈေးကွက်အပေါ် သက်ရောက်မှုကြီးမားနိုင်သည်။ ယနေ့ Brent ရေနံဈေးသည် တစ်စည်လျှင် ဒေါ်လာ ၉၀ ကျော် အထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ရေနံထောက်ပံ့မှု ပြတ်တောက်နိုင်ခြေကို ဈေးကွက်များက စိုးရိမ်နေကြသည်။

ထို့ကြောင့် လက်ရှိအခြေအနေမှာ အမေရိကန်နှင့် အီရန်ကြား ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှုများ ရပ်တန့်နေပြီး Hormuz ရေလက်ကြားသည် နှစ်နိုင်ငံအကြား အဓိက အငြင်းပွားစရာနေရာအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။ အီရန်ဘက်က စစ်ရေးအရ ပိုမိုတင်းမာလာနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည့်အပြင် အမေရိကန်ဘက်ကလည်း ဖိအားပေးမှုများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်နေသောကြောင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအခြေအနေသည် မတည်ငြိမ်သေးဘဲ ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှင့် သင်္ဘောကုန်သွယ်ရေးအပေါ် ဆက်လက်သက်ရောက်နိုင်ဖွယ်ရှိနေသည်။

Source: Reuters, AP, CBS News — ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၁၇–၁၈ ရက် သတင်းများ။